Piktogramy
niedziela, 15 listopada 2026
Ciężki żywot alegorii
Ostrzeżenie! Tekst zawiera spojlery, jesli jesteś przed lekturą "Pochmurności" (a chcesz ją przeczytać), to wróć tutaj po przeczytaniu albumu.
Głównym problemem percepcji tzw. "rosyjskiej mafi" jest głęboko zakodowany wizerunek, wykreowany w latach dziewięćdziesiątych ubiegłego wieku. Prosty schemat, umięśnione gangusy, z kałaszami i w dresach.
Tyle tylko, że oni nie zniknęli na przełomie wieków. W 2014, podczas ukraińskiej Rewolucji Godności, tzw. "tituszki" były jedną z najbardziej brutalnych, nieformalnych grup siłowych, skierowanych do pacyfikacji, zastraszania, a często likwidowania opozycji.
To samo w czasie wydarzeń w 2020 roku, na Białorusi.
Ścisła współpraca ze służbami, "siłownicy", wchodzący tam, gdzie umundurowani oficjalnie wejść nie mogą.
Oczywiście, najbardziej rozbudowaną formę ta "dresiarska mafia" przyjęła w samej rosji. To od dawna nie jakieś spontaniczne grupki gangusów, w tanich podróbkach dresów Adidasa, tylko jeden z głównych filarów władzy, stanowiący fundament, zarówno dla lokalnych gubernatorów (którzy tworzą sobie automiczne królewstwa na obrzeżach federacji rosyjskiej), jak i władzy centralnej (w ścisłej współpracy i koordynacji z FSB).
Bratwa, OPG, nazwy są różne, ale znaczenie pozostaje jedno, nie klasyczna "mafia", tylko hybrydowa struktura, oparta na sportowcach, kibicach, oficerach specnazu, hakerach, oligarchach i "worach w zakonie".
A trzy paski Adidasa? No cóż, w rosji stały się swego rodzaju symbolem brutalnej gangsterki, a jednocześnie inspiracją dla lokalnych twórców.
Gosha Rubchinskiy stworzył całe linie odzieży dla Adidasa.
Little Big (musieli uciekać z rosji), używają "trzech pasków" jako elementu swojej scenicznej identyfikacji.
Wiekszośc zamachowców z Crocus City zeznaje w sądzie w ciuchach Adidasa (taka "odwrócona logika" rosyjskich speców od propagandy).
Itd. itp.
To nie nie lata 90, to dzisiaj, w rosji.
poniedziałek, 9 listopada 2026
W krainie pewnej baśni.
Ostrzeżenie! Tekst zawiera spojlery, jeśli jesteś przed lekturą "Pochmurności" (a chcesz ją przeczytać), to wróć tutaj po przeczytaniu albumu.
Czasami (a w moim przypadku notorycznie), jest tak, że utwór wymaga dopowiedzenia ze strony autora.
Wtedy pojawiają się przedmowy, wstępy, posłowia itp.
To dosyć powszechny zabieg, który, mam wrażenie, bywa ostatnio postrzegany jako "słabośc". Bo przecież "mamy internet i możemy sobie sami sprawdzić", "nie potrzebujemy prowadzenia za rękę podczas lektury", "skoro autor się tłumaczy, to znaczy, że utwór jest kiepsko skonstruowany", "zabiera nam się przyjemność z samodzielnego odkrywania i interpretowania".
No cóż... przecież nikt nie narzuca odbiorcy obowiązku czytania takich dopowiedzeń. To po prostu opcja, z której można, ale nie trzeba korzystać.
Kiedy zaczynałem pracę nad "Pochmurością", świat był "trochę" inny.
Początkowo (w 2017 roku?), miała to być zabawna (i krótka) historyjka o płanetniku, ktory spadł z chmur.
Punktem wyjscia miał być motyw działań federacji rosyjskiej, która od zawsze (kontynuując tradycje ZSRR), "rozgania chmury" przed defiladami na Placu Czerwonym za pomocą samolotów (AN-24 i AN-26, stacjonujące na lotnisku Czkałowskij).
Pomysł wylądował w szufladzie (narysowałem bodaj 3 strony) i w ciemnym kącie mojej głowy. Po cichu ewoluował, by powrócić jako mroczna (odrobinę) baśn o życiu płanetników. Całostronicowe ilustracje, uzupełnione wierszowanymi tekstami, opisujace zwyczaje i pracę "pasterzy chmur". Napisałem teksty, siadłem nad rysunkami, cierpliwie i mozolnie dłubiąc, w przerwach nad innymi projektami... i wtedy zaczęła się pełnoskalowa agresja federacji rosyjskiej na Ukrainę.
Z dzisiejszej perspektywy, dla wielu to "nudna rzeczywistość", coś tam sie dzieje za naszą wschodnią granicą, czasami przyleci jakas rakieta czy dron, ale, kto by się tym jeszcze przejmował.
Dla mnie nie.
I jakoś musiałem na to zareagować w komiksie (bo mam wbudowany taki imperatyw).
Setki, tysiące filmów, fotografi, zdarzeń, ofiar, całego obrzydliwego i zdehumanizowanego bagna, które stanowi fundament putinowskiej rosji. Dla wielu niewygodny, dyskomfortowy świat, ktory najlepiej jest upchnąć na skraj percepcji. Bezrefleksyjnie i bez wnikania w szczegóły.
Ale ja lubię szczegóły.
Krok po kroku, kreska za kreską, zacząłem od nowa opowieść o płanetnikach.
Na terenie federacji rosyjskiej żyje obecnie około 190 różnych grup etnicznych i narodów. Od wieków rusyfikowani, asymilowani i wchłaniani "cywilizacyjnie", jakimś cudem zachowują resztki swojej odrębnosci i tożsamości. Od 2022 roku przedstawiciele tzw. "małych narodów" stanowią jeden z głównych "zasobów", wrzucanych przez rosyjskich generałów, do maszynki do mielenia mięsa na froncie w Donbasie.
Naród Kereków (wschodnia Syberia)liczy obecnie 22 osoby, do 2024 bylo ich 23, ale akurat jeden zginął pod Kurskiem (kilku innych wciąż walczy na froncie).
Naród Alutorów (Kamczatka)liczy obecnie 96 osób.
Wotowie (obwód leningradzki) 99 osób.
Setu (obwód pskowski) 234 osoby.
Iżorowie (obwód leningradzki) 210 osób.
Czułymowie (Kraj Krasnojarski) 382 osoby.
Oroczanie (obwody magadański i chabarowski) 527 osób.
Negidalowie, Orokowie, Tofalarzy, Czułymowie, Czuwańcy...
Myśliwi, rybacy, nomadzi (pozbawieni możliwości wędrowek), wróżbici, szamani, "dzikusy" i "odmieńcy".
W Republice Ałtaju żyją Telengici, rdzenny, niewielki naród, wyznający szamanizm. W lutym 2022 z wioski Kosz-Agacz powołano na front 24 Telengitów. Większośc z nich jest obecnie pochowanych w rodzinnej ziemi (jako "gruz 200").
O tak prozaicznych rzeczach jak sytuacja Buriatów, Jakutów czy Ujgurów, nie chce mi się nawet pisać (tak, masowo dezerterują i uciekają np. do Mongolii, tak, mordowali w Buczy, tak, spektakularny i dramatyczny pojedynek na noże wygrał żołnierz z Jakucji).
Narysowałem baśń, w której, za pomocą alegorii, opowiedziałem o tym, co dzieje się obecnie w konkretnym miejscu i sytuacji. Inne wątki i motywy omówię przy kolejnych okazjach.
Nie musicie tego uwzględniać po lekturze, ale proszę, oszczędźcie mi opinii o zawodzie spowodowanym trywialną powierzchownością, prozaicznym i pretekstowym wykorzystaniu wojny z rosją, fabularnych płyciznach, irytujących dysonansach i innych dyrdymałach.
środa, 15 maja 2024
Komiks w przestrzeni galeryjnej (cz. 3)
W nawiązaniu do posta, zaległy materiał z wystawy Druilleta w Angouleme 2023 (tak, na żywo oryginały robią jeszcze większe wrażenie) :
Drugim elementem wystawy była obłędna prezentacja multimedialna, zrealizowana w przestrzeni kościelnej kaplicy w innej części miasta, co wymuszało dosłownie piesze pielgrzmyki odwiedzających festiwal.
Całość uzupełniał rewelacyjnie wydany katalog, z reprodukcjami oryginałów.
niedziela, 12 maja 2024
Każdemu inny Raj
Urodzony w 1832 roku Gustave Dore (Paul Gustave Louis Christophe Doré) rozpoczął swoją karierę w wieku 15 lat, początkowo jako prasowy karykaturzysta i ilustrator, później jako najbardziej "topowy" ilustrator dzieł m.in. Poego, Cervantesa, Dantego i Miltona. Pierwsze projekty do "Boskiej komedii" powstały w latach pięćdziesiątych, jednak na efekt końcowy trzeba było poczekać aż do 1866 roku, kiedy to londyńskie wydawnictwo London, Cassell, Petter, and Galpin opublikowało część pierwszą ("The Vision of Hell") utworu Dantego Alighieri z ilustracjami Dore. Rok później wydawnictwo Hachette and Co. publikuje w jednym tomie kolejne części ("Il Purgatorio" i "Il Paradiso").
W 1999 roku włoska galeria Nuages z Milanu, zleca wykonanie ilustracji w hołdzie twórczości Dore trzem twórcom.
Tom pierwszy ("L’Inferno") realizuje Lorenzo Mattotti.
Tom drugi ("Il Purgatorio") Milton Glaser.
Tom trzeci ("Il Paradiso") Moebius.
Nie da się ukryć, że o ile Mattotti i Glaser zrealizowali projekty po swojemu, to Moebius podszedł do tematu wręcz na kolanach (co jest o tyle zaskakujące, że zazwyczaj poddawał wyjściowe inspiracje mocnym modyfikacjom). Być może Moeb stwierdził, że pierwowzór jest zbyt dobry, żeby cokowiek przy nim grzebać?
Wróćmy jednak do Dore, symultanicznie do utworu Dantego, w 1866 roku wydawnictwo Cassell and Co. publikuje "Paradise Lost" Johna Miltona z 50 ilustracjami Gustave Dore.
Prawie dwa wieki później (tutaj mam zagwozdkę, bo jedne źródła podają, że w 2012, a inne, że w 2015) hiszpański twórca z Alicante, Pablo Auladell, brawurowo realizuje komiksową wersję "Raju utraconego" Miltona (jeśli patrząc na poniższe plansze macie skojarzenia z "okresem błękitnym" i "okresem różowym" Pabla Picasso, to słusznie wam się kojarzy ;) ).
Gustave Dore zmarł w wieku 51 lat (w 1883 roku), pozostawiając po sobie blisko 10 000 ilustracji, za życia osiągnął niewątpliwy sukces komercyjny, a przy okazji był jednym z prekursorów, tworzących podwaliny pod współczeny komiks (w Polsce doczekaliśmy się publikacji tylko jego "Dziejów świętej Rusi", w kolejce czekają "Les Travaux d'Hercule", "Trois artistes incompris et mécontents" i "Les Dés-agréments d'un voyage d'agrément"). Jednocześnie był twórcą niespełnionym, mimo usilnych starań z jego strony, nigdy nie przebił się jako "artysta", na salonach był postrzegany jako "rzemieślnik" i "jedynie ilustrator" (nie posiadał formalnego wykształcenia plastycznego, jego malarstwo i rzeźby nigdy nie zostały wyróźnone w ówczesnych "kręgach sztuki wysokiej").
Lorenzo Mattotti nadal żyje i tworzy i wciąż czeka na pierwszą publikację w naszym pięknym kraju (wokół tematu od lat krąży kilku rodzimych wydawców, ale na chwilą obecną, nadal bez efektu).
Milton Glaser zmarł w 2020, w historii sztuki zapisał się głównie jako twórca plakatów i znaków garficznych (logotyp ”I Love NY” z tym czerwonym sercem, to właśnie jego projekt).
Moebius (Jean Henri Gaston Giraud) w odróżnieniu od Dore zmarł (w 2012) jako twórca spełniony.
Pablo Auladell (rocznik 1972) żyje już o rok dłużej niż Dore i wydaje się, że jest w szczytowym okresie swojej kariery. Na chwilę obecną, wciąż nie doczekał się publikacji w Polsce.
Subskrybuj:
Posty (Atom)
Ciężki żywot alegorii
Ostrzeżenie! Tekst zawiera spojlery, jesli jesteś przed lekturą "Pochmurności" (a chcesz ją przeczytać), to wróć tutaj po przeczyt...
-
Czytałem ostatnio chłopakom „Trzynaste piórko Eufemii” i tak się zastanawiałem, że jak to tak, że Rosiński, Papcio Chmiel, Polch i Christa ...
-
ech, -wbrew temu co sugeruje Śledziu , nie przerobiłem żadnego artykułu na komiks w komiksowym wydaniu "GW Katowice", -nie mam rów...
-
Bądź przeklęty Internecie! Właśnie odebrałeś mi połowę magicznej nostalgii, którą żywiłem do wielbionych przeze mnie w młodości komiksów :( ...
























































